Мемлекеттік басқару магистрі « Graduate School of Public Policy

МЕМЛЕКЕТТІК БАСҚАРУ МАГИСТРІ

Мемлекеттік басқару магистрі (MPA) – мемлекеттік басқару саласында сапалы білім алуға ұмтылатын мамандарға арналған бір жарым жылдық күндізгі бағдарлама.

MPА бағдарламасының миссиясы – орта/жоғары буынның практик мамандарына алған білімдерін жұмыс тәжірибесінде одан әрі қолдану және Қазақстан мен Орталық Азияда басқару деңгейін арттыру үшін академиялық және кәсіптік білім беру болып табылады. 

MPA бағдарламасы бойынша сабақ кестесі оқуды жеке және / немесе кәсіби міндеттермен үйлестіруге мүмкіндік беретін кешкі / демалыс оқу форматын білдіреді.

MPА бағдарламасы бойынша мансаптық перспективаларды жақсарту үшін 3 бағыттың (экономикалық саясат, халықаралық саяси экономия немесе мемлекеттік басқару) біреуі бойынша мамандануды таңдауға болады.

Оқыту нәтижелері

Бағдарламаны табысты аяқтаған жағдайда түлектер мыналарды меңгереді:

  1. мемлекеттік басқару саласында жетекшілік ету және басқару;
  2. саяси процеске қатысу, оған үлес қосу;
  3. талдау, жинақтау, сыни тұрғыдан ойлау, мәселелерді шешу және шешім қабылдау;
  4. мемлекеттік қызмет перспективасын тұжырымдау және қолдана білу;
  5. әр түрлі және өзгеріп отыратын жұмыс күшімен және азаматтармен қарым-қатынас жасау және нәтижелі әрекеттесу.

Кәсіби құзіреттілік: сонымен қатар, бағдарлама студенттердің өз білімдерін қолданып үйренетіндігіне кепілдік береді, мысалы, эмпирикалық жаттығулар және және қоғамдық, әкімшілік және саяси мамандықтар мен секторлардағы көптеген мамандармен өзара іс-қимыл арқылы қолдану.

Бағдарламаның құрылымы  негізгі мынадай компоненттерді қамтиды:

  1. Таныстыру аптасы. Бұл MPА бағдарламасының бірінші аптасы. Мақсаты – студенттерді бағдарламаға дайындау және олардың  топтастар ретінде бір-бірінің арасында қарым-қатынас орнату. Таныстыру аптасына келмес бұрын студенттер барлық қажетті құжаттарды тапсырып, алдын-ала тапсырылған жұмысты орындауы керек.
  2. Негізгі (міндетті) курстар – барлық МРА студенттері бағдарлама аясында өтуі тиіс курстар.
  3. Факультативті (элективті) курстар – MPА бағдарламасының барлық студенттері балама курстар арасынан таңдау жасайтын курстар. Факультативті курстар өзгеруі мүмкін, себебі олар студенттердің мүддесі/қалауына, оқытушы-профессорлар құрамының болуына және бағдарламаны жүзеге асыру жоспарына негізделген.
  4. Шетелдік компоненті бар магистрлік жоба

Магистрлік жоба 12 ECTS кредитіне бағаланады. Бұл MPA бағдарламасы бойынша студенттерге арналған соңғы талап. Ол мемлекеттік саясат немесе басқару саласындағы практикалық жұмыс түрінде ұсынылуы мүмкін. Екі жағдайда да студенттерден MPA бағдарламасы барысында алынған тиісті білім мен дағдыларды қолдана жасалған жұмыс күтілуде. Соның ішінде: мәселені анықтау және талдау, деректерді ұйымдастыру, нақты ұсыныстар мен іс-әрекеттерді әзірлеу және өз тұжырымдарын көпшілік алдында қорғау дағдылары бар. Магистрлік жоба – бұл студенттерге оқу аудиториясы жағдайынан тыс, өз қалауы бойынша саяси мәселесіне назар аудару мүмкіндігі. Магистрлік жоба Қазақстан немесе Орталық Азия контекстінде мемлекеттік саясат мәселесін анықтауды, оны теориялық немесе эмпирикалық тұрғыдан талдауды, ал егер практикалық жаттығу ретінде жүзеге асырылса, саяси ұсыныстар мен іске асырудың нақты жоспарын әзірлеуді қамтиды.

Шетелдік компонент (қазіргі уақытта Сингапурде), әдетте, бірінші оқу жылының соңында (жазғы семестр) өтеді, студенттер дәрістер мен оқу сапарларға шығу арқылы ұзақ мерзімді қала жоспары және оны экономикалық дамыту туралы сингапурлық тәсілдермен танысады, олар алған сабақтары туралы және оларды Қазақстан жағдайында пайдалануға немесе бейімдеуге болатындығы туралы түйіндейді. Бұл, әсіресе, өзінің магистрлік жобасымен жұмыс істейтін студенттер үшін пайдалы болуы мүмкін.

Оқуды қаржыландыру түрлері

МРА бағдарламасына оқуға қабылдау меритократия негізінде іске асырылады. Гранттардың барлық түрлерін үміткерлерге тағайындау конкурс нәтижесінде өтеді.

Біз келесі қаржыландыру түрлерін ұсынамыз:

  • Мемлекеттік қаражат есебінен қаржыландыру: Назарбаев Университетінің білім беру гранты (Мемлекеттік грант) үміткерлердің көпшілігіне қолжетімді. Назарбаев Университеті студенттерінің 98% – ының білім алуы толық оқу құнын және ай сайынғы шәкіртақыны өтейтін мемлекет қаражаты есебінен қаржыландырылады. Назарбаев Университетінің білім беру гранты мемлекеттік білім беру тапсырысы шеңберінде және/немесе «Болашақ» халықаралық стипендиясы аясында тиісті оқу деңгейі бойынша бірдей дәрежеге ие болған тұлғаларға берілмейді. Сондай-ақ, бұл грант бұрын Назарбаев Университетінде оқыған және тәртіптік себептермен оқудан шығарылған талапкерлерге берілмейді. Гранттар саны жыл сайын Қазақстан Республикасы Үкіметі жарғысымен бекітіледі.
  • «Абай Құнанбаев» гранты: «Абай Құнанбаев» гранты Абай Құнанбаевтың (1845-1904) — қазақтың ақыны, ағартушы, композитор, философ, жазба қазақ әдебиетінің негізін қалаушысының құрметіне аталған. «Абай Құнанбаев» гранты шетел азаматтарына және азаматтығы жоқ тұлғаларға конкурс негізінде тағайындалады. Грант Назарбаев Университетімен қаржыландырылады және оқу ақысын, айлық шәкіртақыны және негізгі медициналық сақтандыруды қамтиды.  Гранттар тиісті бағдарлама/мамандық бойынша толық оқу мерзіміне беріледі. Гранттар саны жыл сайын Назарбаев Университетімен бекітіледі. 
  • Ақылы оқу және жартылай гранттар: ақылы оқуға түсу барлық қабылдау талаптарына сәйкес келетін, бірақ төмен рейтингке/орынға байланысты жоғарыда аталған гранттардың ешқайсысын ала алмаған үміткерлерге қол жетімді. Ақылы оқуға квоталар санын жыл сайын Назарбаев Университеті Мектептердің сыйымдылығын ескере отырып бекітеді. Ақылы негізде оқуға түсуге ұсынылатын студенттердің жекелеген санаттарына оқу құнының 50%-дан 100%-ға дейінгі мөлшерін қамтитын грант (жартылай грант) берілуі мүмкін. Осы санаттар туралы қосымша ақпарат алу үшін осы веб-парақшаны тексеріңіз.
 

ОҚУ ЖОСПАРЫ МРA

Бағдарламаның негізгі оқу жоспары мемлекеттік басқару теорияларын тәжірибеде қолдануға; мемлекеттік сектор жұмыс істейтін экономикалық контекстті, оның ішінде стратегиялық басқару мен көшбасшылық мәселелерін түсінуге; мемлекеттік сектор ұйымдары өз тиімділігін қалай өлшейтініне, бағдарламаны бағалауға және магистрлік жобаны даярлауға көмектесетін негізгі зерттеу дағдыларын зерделеуге бағытталған. Оған 7 негізгі модуль, магистрлік жоба және 3 таңдау бойынша (элективті) модуль жатады. Әрбір негізгі/элективті модуль 8 ECTS кредитіне, ал магистрлік жоба – 12 ECTS кредитіне тең. ECTS бойынша бағдарламадағы кредиттердің жалпы саны – 92.

MPА оқу жоспары*

1 жыл: 1-семестр

Модуль

ECTS кредиттері

MPA 602 – Мемлекеттік басқару теориясы мен практикасы

8

MPA 603 – Мемлекеттік сектор басшылары үшін экономиканың қолданылу аясы

8

MPA 605- Мемлекеттік сектор басшыларына арналған зерттеу әдістері

8

СЕМЕСТРДІҢ АРАЛЫҚ ҚОРЫТЫНДЫСЫ:

24

1 жыл: 2-семестр

Модуль

ECTS кредиттері

MPА 610 – Бағдарламаны бағалау

8

MPА 608 – Стратегиялық басқару және көшбасшылық

8

Электив 1

8

MPA 699 – Шетелдік компоненті бар магистрлік жоба

0

СЕМЕСТРДІҢ АРАЛЫҚ ҚОРЫТЫНДЫСЫ:

24

1 жыл: 3-семестр (жаз)

Модуль

ECTS кредиттері

MPА 607 – Фискалдық басқару және бюджеттеу

8

МРА 699 – Шетелдік компоненті бар магистрлік жоба

0

СЕМЕСТРДІҢ АРАЛЫҚ ҚОРЫТЫНДЫСЫ:

8

2 жыл: 4-семестр

Модуль

ECTS кредиттері

МРА 699 – Шетелдік компоненті бар магистрлік жоба

12

MPA 609 – Кадр саясаты және басқару

8

Электив 2

8

Электив 3

8

СЕМЕСТРДІҢ АРАЛЫҚ ҚОРЫТЫНДЫСЫ:

36

ЖИЫНЫ:

92

* Модульдер тәртібін Мектеп өзгертуі мүмкін

НЕГІЗГІ ПӘНДЕРДІҢ СИПАТТАМАСЫ

MPA 602 – Мемлекеттік басқару теориясы мен практикасы

Курс студенттерге түрлі контекстегі мемлекеттік басқару теориялары мен практикасы туралы түсінік береді. Тарихи, контекстуалдық және теориялық аспектілерді ұштастыра отырып, бұл курс студенттерге пәнге жан-жақты шолу жасайды және мемлекеттік басқару теориясының практикалық әсерлеріне назар аударады. Студенттер мемлекеттік әкімшілендіру мен басқарудың теориясы мен практикасын зерттейтін әдебиетті зерттеп, талқылайды. Сондай-ақ студенттер түрлі географиялық және саяси контекстерде мемлекеттік басқарудың практикалық мысалдарын қарастыратын бірнеше кейстерді зерделейді.

MPA 603 – Мемлекеттік сектор басшылары үшін экономиканың қолданылу аясы

Бұл пән мемлекеттік сектор менеджерлеріне негізгі экономикалық принциптер және оларды мемлекеттік сектор қызметінде қолдану бойынша нұсқаулық болып табылады. Мемлекеттік саясат мәселелері экономикалық парадигма шеңберінде қаралады. Мақсаты – мемлекеттік сектор басшыларына шектеулі ресурстарды бөлу, баға белгілеу және мемлекеттік сектордың тауарлары мен қызметтерін ұсыну кезінде, сондай-ақ нормативтік актілерді әзірлеу кезінде неғұрлым тиімді шешімдер қабылдауға көмектесу.

MPA 605 – Мемлекеттік сектор басшыларына арналған зерттеу әдістері

Бұл курстың мақсаты – студенттерге ғылыми зерттеу процесін тереңірек түсіну және ұйымдастыру ортасында эмпирикалық зерттеулер жүргізу үшін қажетті құралдар беру. Студенттер ғылыми әдебиеттерді оқи және талдай білуі, анықтамалар немесе есептер жасай білуі, базалық сапалық және сандық талдау жүргізуі тиіс. Осы модуль аяқталғаннан кейін студенттер эмпирикалық зерттеудің құрылымы мен компоненттерін, ғылыми әдістің түйінді элементтерін, мемлекеттік басқару саласындағы зерттеу қоғамдастығы әзірлеген зерттеулердің әртүрлі түрлерін білетін болады. Курс студенттерді қорытынды магистрлік жобаны әзірлеу үшін тиісті құралдармен қаруландырады.

MPA 607 – Фискалдық басқару және бюджеттеу

Бұл курс студенттерде мемлекеттік бюджеттеу және қаржыны басқару теориясы мен практикасын терең түсінуді қалыптастыруға арналған. Курста мемлекеттік бюджеттеудің және қаржылық менеджменттің түрлі аспектілері, сондай-ақ макроэкономикалық тұрақтылықты, әлеуметтік теңдікті және экономикалық өсуді/дамуды қамтамасыз ету үшін ресурстарды бөлу және оларды мемлекеттік секторда басқарудың маңыздылығы қаралады. Онда бюджетті жасауға және мемлекеттік қаражатты басқаруға байланысты негізгі қатысушылар мен процестерді көрсете отырып, мемлекеттік бюджеттеудің «саяси контексті» сипатталады. Дәрістер, оқулар, семинарлар және интерактивті сабақтар барысында сіз мемлекеттік менеджерлер мен министрлердің бәсекелес мақсаттар мен есептілік пен сыртқы бақылауға қойылатын күрделі талаптарды теңдестіру үшін бюджеттік шеңберде қалай жұмыс істейтінін білесіз. Сіз сондай-ақ мемлекеттік қаражатты пайдаланудың тиімділігін, нәтижелілігін, әділдігін және әдептілігін қамтамасыз ету үшін олардың қолданатын фискалдық ережелері мен қағидаттарын, қадағалау органдарының рөлі мен тәсілдерін зерделейсіз. Қорытындылап айтқанда, бұл курс мемлекеттік сектордың қаржысын басқару мәселелері мен проблемаларына және осы саладағы қазіргі заманғы үрдістер мен әзірлемелерге арналған.

MPA 608 – Стратегиялық басқару және көшбасшылық

Қазіргі басшылар мен көшбасшылар, әсіресе мемлекеттік секторда күрделі жағдайларда жұмыс істейді. Болып жатқан әлеуметтік-саяси, экономикалық және технологиялық өзгерістер мемлекеттік басқарушылардан өз ұстанымдарын қайта құруды, стратегиялық ойлауды және әрекет етуді, сондай-ақ әртүрлі мүдделі тараптардың өзгеріп отыратын талаптарын қанағаттандыру үшін жетекші және басқарушы ұйымдарда инновациялық әдістерді қолдануды талап етеді. Бұл модуль студенттерді мемлекеттік басқарушылар жұмыс істейтін ерекше контекстпен және мемлекеттік сектордағы жетекші және басқарушы ұйымдардың алдында тұрған мәселелермен таныстырады. Модуль көшбасшылықтың маңыздылығын, өзгерістерді басқарудағы аға басшылардың рөлін, сондай-ақ әртүрлі тапсырмаларды тиімді шешу үшін қажетті дағдылар мен құзыреттерді түсінуді тереңдетуге бағытталған. Сонымен қатар модуль мемлекеттік сектордағы стратегиялық жоспарлау мен басқаруды, басшыларға қолжетімді құралдарды зерттеуді және стратегиялық бастамаларға негізделген саясатты бағалауды қамтиды. Модульдің соңғы бөлігі көшбасшылық қасиеттерді дамытуға және Қазақстан контексінде жұмыс істейтін мемлекеттік басқарушыларды оқыту процесін зерделеуге арналған.

MPA 609 – Кадр саясаты және басқару

Бұл курс ЖМСМ және басқа студенттерді мемлекеттік және коммерциялық емес ұйымдардағы адами ресурстарын басқарумен (АРБ) таныстырады. Ол адами капиталдың проблемаларына және осы екі сектордағы бүгінгі көшбасшылардың, басшылар мен адами ресурстар жөніндегі мамандардың алдында тұрған міндеттерге баса назар аударады. Қарастырылған тақырыптарға басқалармен қатар, қызметкерлер қабылдау, іріктеу, ынталандыру, оқыту және ұстау, жұмысқа орналасудың тең мүмкіндіктері, сондай-ақ еңбек өнімділігі және мемлекеттік және коммерциялық емес ұйымдардағы өз жұмысымен қанағаттанушылық жатады.

MPA 610 – Бағдарламаны бағалау

Мемлекеттік ресурстар шектеулі және мұндай шектеулі мемлекеттік ресурстарды пайдалану туралы шешімдер мемлекеттік бағдарламалар мен саясаттардың қажетті нәтижелерге қол жеткізудегі тиімділік дәрежесін түсінуге негізделуі керек. Бағалау әдістерін білу мемлекеттік басқарушыларға: 1) ағымдағы бағдарламаларды жетілдіру үшін бағалау нәтижелерін пайдалануға; 2) бағалау жобасын әзірлеу үшін бағалау жөніндегі кеңесшілермен жұмыс істеуге; және 3) саясатты талқылау барысында әртүрлі ұйымдар келтірген бағалау зерттеулерін сынға алуға мүмкіндік береді. Бұл курс сізді бағалау ғылымы және өнерімен таныстырады. Сіз бағалау зерттеулерінде қолданылатын ақпаратты жинау, талдау, түсіндіру және беру әдістерін үйренесіз.

MPA 699 – Шетелдік компоненті бар магистрлік жоба

Магистрлік жоба MPA бағдарламасы бойынша оқуды аяқтау үшін соңғы талап болып табылады. Ол мемлекеттік саясат немесе басқару бойынша жаттығулар түрінде өткізілуі мүмкін. Екі жағдайда да студенттерден MPA бағдарламасынан өту кезінде алынған тиісті білім мен дағдыларды, соның ішінде проблемаларды анықтау мен құрылымдауды, деректерді ұйымдастыруды, нақты ұсыныстар мен іс-шаралар спектрін ұсына отырып, сұрақтарды анықтау мен талдауды, сонымен қатар олардың қорытындыларын көпшілік алдында қорғауға мүмкіндік беретін жұмыс күтіледі. Магистрлік жоба студенттерге сабақтардан тыс, оларды қызықтыратын саяси мәселеге толығырақ көңіл бөлуге мүмкіндік береді. Магистрлік жоба Қазақстан немесе Орталық Азия контекстінде мемлекеттік саясат мәселесін анықтауды, оны теориялық немесе эмпирикалық тұрғыдан талдауды, ал егер практикалық жаттығу ретінде жүзеге асырылса, саяси ұсыныстар мен іске асырудың нақты жоспарын әзірлеуді қамтиды.

Ұсынылатын модульдердің / курстардың, соның ішінде элективті курстардың толық тізімін Регистратор Офисінің сайтынан табуға болады.